Zie je harsachtige druppels of plakkerige plekken op de stam of takken van je fruitboom? Dan heb je mogelijk te maken met gomziekte. Deze aandoening komt vooral voor bij steenvruchten zoals perzik-, kersen-, pruimen- en abrikozenbomen. Het ziet er vaak zorgelijk uit, maar met de juiste aanpak kun je verdere schade meestal beperken. In dit blog lees je wat gomziekte is, hoe het ontstaat en wat je kunt doen om je fruitboom gezond te houden.

Wat is gomziekte?

Gomziekte is geen specifieke ziekte op zichzelf, maar een reactie van de boom op stress of beschadiging. De boom produceert een kleverige, amberkleurige substantie (gom) die uit scheurtjes of wonden in de bast naar buiten komt. Dit lijkt op hars en kan in druppels of klodders aan de stam of takken hangen. Het is eigenlijk een verdedigingsmechanisme: de boom probeert beschadigde plekken af te sluiten en infecties tegen te gaan.

Bij welke bomen komt gomziekte voor?

Gomvorming zie je het vaakst bij steenvruchtbomen, zoals perzikbomen, nectarinebomen, kersenbomen, pruimenbomen en abrikozenbomen. Maar ook andere fruit- en sierbomen kunnen in uitzonderlijke gevallen gom afscheiden wanneer ze onder stress staan.

Hoe ontstaat gomziekte?

Gomziekte ontstaat meestal wanneer een boom onder stress staat of beschadigd raakt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door snoeiwonden, vorstscheuren of schade door hagel en tuingereedschap. Via zulke kleine openingen kunnen schimmels of bacteriën binnendringen, waarna de boom reageert door gom te produceren om de plek af te sluiten. Ook een ongunstige standplaats speelt een rol. Wanneer de grond te nat blijft of juist langdurig uitdroogt, verzwakt de boom en wordt hij gevoeliger voor aantastingen. Daarnaast kan overbelasting een oorzaak zijn; fruitbomen die veel vruchten dragen maar te weinig voeding krijgen, raken uitgeput. De gomvorming is dan eigenlijk een noodsignaal van de boom dat hij ondersteuning nodig heeft.

Hoe herken je gomziekte?

Gomziekte herken je meestal aan kleverige, amberkleurige druppels die op de stam of takken van de boom verschijnen. Deze harsachtige plekken ontstaan vaak rondom kleine scheurtjes of donkere beschadigingen in de bast. Soms zie je dat een tak minder goed groeit of langzaam begint af te sterven. Ook kan de boom er wat verzwakt uitzien, met minder blad of vroegtijdige bladval. Een enkele gomdruppel hoeft geen probleem te zijn, maar wanneer je op meerdere plekken gom ziet of wanneer takken zichtbaar achteruitgaan, is het verstandig om de boom extra goed te controleren en tijdig actie te ondernemen.

Wat kun je doen tegen gomziekte?

Wanneer je gomziekte opmerkt, is het belangrijk om eerst goed te kijken waar de aantasting zit. Aangetaste of dode takken kun je het beste voorzichtig wegknippen met schoon en scherp gereedschap, bij voorkeur op een droge dag in de zomer. Zo krijgt de boom de kans om wonden sneller te herstellen. Daarnaast helpt het om de boom extra te ondersteunen met voeding, bijvoorbeeld met een organische meststof voor fruitbomen. Een gezonde, sterke boom kan zich namelijk beter verdedigen tegen schimmels en bacteriën. Let ook op de bodem rondom de stam: zorg dat water goed weg kan lopen en dat de grond niet langdurig nat blijft. Tot slot is het verstandig om afgevallen bladeren en verdroogde vruchten rondom de boom op te ruimen, zodat eventuele ziekteverwekkers zich minder makkelijk opnieuw kunnen verspreiden.

Gomziekte voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Met een paar eenvoudige maatregelen verklein je de kans op gomvorming aanzienlijk:

  • Plant fruitbomen op een zonnige, luchtige plek

  • Zorg voor goede afwatering

  • Snoei niet te rigoureus

  • Dun vruchten tijdig uit zodat de boom niet uitgeput raakt

  • Gebruik jaarlijks meststoffen afgestemd op fruitbomen

  • Controleer regelmatig op beschadigingen

Wanneer moet je je zorgen maken?

Een enkele gomdruppel is meestal geen ramp. Zie je echter veel gomvorming, afstervende takken of barsten in de stam, dan kan er sprake zijn van een onderliggende infectie. In dat geval is het belangrijk snel te handelen door aangetaste delen te verwijderen en de boom extra te ondersteunen met voeding en goede verzorging. Gomziekte is dus vaak een signaal dat je fruitboom onder druk staat. Door tijdig te controleren, goed te snoeien en de boom gezond te houden met voeding en een geschikte standplaats, kun je de meeste problemen voorkomen. Een sterke boom herstelt zich vaak verrassend goed en blijft jarenlang een waardevolle toevoeging aan je tuin.